Co dla frankowiczów oznaczają wyrok TSUE i zmiany w przepisach

Wyrok TSUE dotyczący kredytu we frankach

Jeden z wyroków dotyczących kredytów frankowych na Węgrzech spowodował lawinę zmian w ustawodawstwie i dał nadzieję obywatelom na zmiany i nadzieję na odzyskanie ich funduszy.
Ostatni wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie Dziubak kontra Raiffeisen.

Jakie możliwości mają polscy Frankowicze?

W czerwcu ubiegłego roku polskie małżeństwo Dziubak złożyło pozew przeciwko bankowi Raiffeisen. Małżeństwo to zaciągnęło w roku 2008 kredyt hipoteczny indeksowany do franka szwajcarskiego. Według polskiego małżeństwa Dziubak bank Raiffeisen bezprawnie zastosował kurs waluty szwajcarskiej przeliczony według własnej tabeli. Inaczej mówiąc według polskiego małżeństwa bank Raiffeisen przeliczał raty kredytu na polskie złote według własnego uznania indeksowane do franka szwajcarskiego. Z tego właśnie powodu polskie małżeństwo Dziubak wniosło pozew o unieważnienie umowy kredytowej. Zdaniem polskiego małżeństwa takie postanowienie w umowie pozostawało nieuczciwe. W polskich umowach kredytu indeksowanego do waluty obcej, warunki umowy, które pozostają nieuczciwe czyli te dotyczące różnic kursowych nie mogą być zastąpione przepisami prawa cywilnego.

Kredytobiorca może w takim wypadku wystąpić o unieważnienie umowy, o ile występujące w niej klauzule uderzające w jego interes. Oznacz to, że kredytobiorca, który korzysta obecnie z niekodowanego kredytu w obcej walucie będzie miał do spłaty w świetle tego wyroku mniej niż wynika to z wyliczeń jego banku. Małżeństwo Dziubaków podjęło się kredyty w wysokości 400 tysięcy – jednak po wyliczeniu banku powinni oni spłacić 520 tysięcy. W świetle ogłoszonego wyroku kwota ta będzie jednak mniejsza.

Co w takim razie będzie oznaczało orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące kredytów walutowych dla banków i dla Ciebie?

Obecnie istnieje spór toczący się o to jakie będą konsekwencje dla umów kredytowych oraz praw i obowiązków kredytobiorcy i kredytodawcy uznania klauzul frankowych za niedozwolone. Klauzule indeksacyjne to klauzule, które pozwalają na ujęcie kredyty w walucie, które zapewnia małe oprocentowanie. Czyli jeśli kierowałeś się potrzebą niskiego oprocentowania i zgodziłeś się na takie rozwiązanie należysz właśnie do tej grupy i powinieneś zapoznać się z wyrokiem Trybunału Unii Europejskiej i z poniższym artykułem. Jeśli banki twierdziły, że nie masz zdolności kredytowej i nie możesz wziąć kredytu w krajowej walucie to należysz do tak zwanej grupy Frankowiczów, bo według banku miałeś jednakże zdolność kredytową we frankach. Przed rokiem 2008 była to nagminna praktyka banków, tylko nieliczne banki udzielały kredytów w złotych, a rynek był przepełniony kredytami walutowymi. Z uwagi, że kredyty w polskich złotych były wysoko oprocentowane, kredyty walutowe cieszyły się ogromnym zainteresowaniem wśród kredytobiorców w tamtym czasie. Banki, które dostrzegły ryzyko w owej praktyce i nie udzielały kredytów walutowych traciły powoli klientów, a to świadczy jak wielkim zainteresowaniem cieszyły się kredyty w obcej walucie. Polska nie była jedynym krajem, w którym ucierpieli frankowicze. Taka sytuacja zaistniała również w Austrii jak i na Węgrzech.

Problem polega na tym, że w kredycie indeksowanym wielkość kursu waluty zależy od banku, a więc od banku zależała wielkość Twojego zobowiązania. Jeden z wyroków TSUE wskazywał odesłania do tabeli kursów za niedozwolone (z powodu samodzielnego ustalania kursu walut przez banki). W ten sposób rozumiemy, że Twój kredyt staje się zamiast kredytu frankowego kredytem złotowym.

Kwestią dość trudną jest przeliczenie. Pomimo tego, iż udzielono Ci kredytu w obcej walucie to Twoja nieruchomość została zakupiona w polskiej walucie i właśnie w takiej walucie nastąpiła wypłata Twojego kredytu. Czyli jeśli zdecydujemy się na stwierdzenie, że klauzula dotycząca kursu ustalona przez banki jest niedozwolona to wówczas nie mamy wiele możliwości dokonania przeliczenia. Jednym z rozwiązań było by zastosowanie kursu według Narodowego Banku Polskiego, jednakże jest ona niemożliwe ponieważ nie można by wtedy określić wysokości świadczenia instytucji finansowej czyli banku. Jeśli Twoja umowa mówi, iż bank powinien wypłacić Ci 150 tysięcy franków w złotych to nie jest możliwym do określenia jaki był kurs waluty tego dnia czyli nie można określić wysokości tego świadczenia.

Roszczenia banku i kredytobiorcy

Bank posiada podstawę do roszczenia, ale jest on przedawnione. Z kolei według wyroku Trybunału UE klauzule niedozwolone powinny zostać usunięte z umów Frankowiczów, ponieważ naczelnym dobrem jest interes kredytobiorcy. Wyrok Trybunału zaznaczył jednak, iż pow wykreśleniu tej klauzuli w prawie polskim bani nie mogą jej zastąpić innymi postanowieniami. Jeśli dokonają takiej podmiany to w świetle polskiego prawa będzie ona nieważna. Wyrok TSUE daje pewne wskazówki co do postępowania w sprawach wątpliwych i jak rozstrzygać spory pomiędzy bankami a Frankowiczami. Bank będzie miał również prawo do unieważnienia Twojej umowy, jednakże to może spotkać się z poważnym problemem – a mianowicie żądaniem banku zwrotu pożyczonych środków. W przypadku gdy bank nie unieważni Twojej umowy – może dojść do indeksacji czyli do zamiany formy udzielenia kredytu, czyli kredyt frankowy stanie się kredytem złotówkowym ale oprocentowanym wskaźnikiem LIBOR, czyli wskaźnikiem oprocentowania waluty szwajcarskiej na rynku międzybankowym. Sądy polskie mają obowiązek kierować się wyżej opisanym wyrokiem TSUE w polskim orzecznictwie, nie mogą go dobrowolnie pominąć. Istnieje opinia, że sąd będzie odpowiedzialny za decyzję, czy umowa po wykreśleniu niedozwolonej klauzuli będzie nadal ważna i zgodna z prawem. Jeśli sąd uzna, że jest niezgodna z prawem, powinna zostać ona unieważniona.

Co jeśli sąd uzna umowę za nieważną?

Jeśli sąd unieważni umowę po wyłączeniu klauzuli indeksacyjnej to wówczas bank może zażądać zwrotu wypłaconych środków. Umowa ta automatycznie nie stanie się umową w polskich złotych z oprocentowaniem LIBOR po usunięciu klauzuli indeksacyjnej. To w gestii sądu pozostanie analiza czy umowa jest nadal możliwa do utrzymania w prawie polskim. Ogólnie rzecz ujmując wyrok Trybunału nie rozwiązuje ostatecznie problemu frankowiczów. Wyrok ten jedynie daje możliwość korzystnego rozwiązania sporu w polskim prawie. Aby to zrobić musisz sam podjąć odpowiednie kroki prawne w postaci złożenia pozwu, a następnie oczekiwać na jego rozstrzygnięcie w Twojej sprawie. Warto pamiętać, że będziesz mógł również skorzystać z możliwości pozwu zbiorowego, z innymi kredytobiorcami, którzy posiadają podobny tym umowy do Twojej. Oczekiwanie na takie rozstrzygnięcia może jednak potrwać lata.

Jakie konsekwencje niesie powyższy wyrok dla innych klientów banku?

W świetle wyroku Trybunału eksperci obawiają się, że banki banki będą próbowały pokryć swoje straty związane z utratą odsetek w innych aspektach swojej działalności. Możliwym scenariuszem jest spadek oprocentowania kont oszczędnościowych i lokat bankowych. Innym negatywnym następstwem może być podniesienie kosztów opłat bankowych, takich jak opłaty za karty, przelewy i inne codzienne czynności bankowe oraz opłaty za prowadzenie konta.